CLAPS.gr

Get reAdy.

Q: Although you are  very famous, we would like you to tell us a few words of how your story begins. And it is for sure that you have a very long theater history.



A: The truth is that when someone deals in his life with performing arts, such as theater, cinema, stage, singing, opera, dancing, he obviously has it in his DNA. That does not mean that his parents should be artists. DNA plays strange games. It can be the combination, if you want, maybe what is happening has occurred afer two or three or five or ten generations from a great-grandfather who had something similar, or some great-grandmother. The truth then is that I had it in me. So that’s why I was “wandering around fire”. At school, at elementary school, I was in festivals, in choruses, in poems. Everywhere. As a greek proverb says: “Where ever there is wedding and joy, Vasilo is first”. That is to say not losing a chance to be a part of it. So we reached the last year of the six-year high school at the time, and we did not escape, neither theater nor I, because I put a play on, which I directed myself and also played. I remember, because it was a boys’ school, I was looking for a show that only men play and so I found the “BLOCK C” by Venezis. A partisan play with the bad Germans both then and now, and that was it.Everybody was telling me: “You should not get lost. You need to work in theater.” So I fell for it, and so did they.



-- Αν και είστε πολύ επώνυμος θα θέλαμε παρ' όλ' αυτά να μας
πείτε δύο λόγια για το πως ξεκινάει η δική σας ιστορία. Και το μόνο σίγουρο είναι ότι έχετε μια πολύ μεγάλη θεατρική ιστορία.



ΓΒ: Το σίγουρο είναι ότι άμα κανείς καταλήξει να ασχοληθεί στη ζωή του με παραστασιακές τέχνες, όπως είναι το θέατρο, ο κινηματογράφος, η πίστα, το τραγούδι, η όπερα, ο χορός, προφανώς το έχει μέσα στο DNA του. Κι αυτό δε σημαίνει
ότι οι γονείς του θα' πρεπε να είναι καλλιτέχνες. Το DNA κάνει
περίεργα παιχνίδια. Μπορεί να είναι ο συνδυασμός αν θέλετε, μπορεί αυτό που συμβαίνει να έχει εμφανιστεί μετά από δύο ή τρεις ή πέντε ή δέκα γενιές από κάποιο προπάππου που είχε κάτι παρόμοιο ή από κάποια προγιαγιά. Το σίγουρο λοιπόν είναι ότι το είχα μέσα μου. Γι' αυτό και γύριζα και γύρω από τη φωτιά. Στο σχολείο, στο δημοτικό, να οι γιορτές, να οι χορωδίες, να τα ποιήματα. Παντού. Όπου γάμος και χαρά, η Βασίλω πρώτη. Φτάσαμε λοιπόν στην τελευταία τάξη του εξατάξιου Γυμνασίου τότε, και δεν τη γλίτωσε ούτε το θέατρο, ούτε εγώ γιατί ανέβασα μια παράσταση την οποία σκηνοθέτησα ο ίδιος και έπαιξα. Θυμάμαι επειδή ήταν αρρένων το σχολείο, έψαχνα να βρω μια παράσταση που να παίζουν μόνο άνδρες
και βρήκα το "ΜΠΛΟΚ C" του Βενέζη. Ένα έργο αντιστασιακό με τους κακούς Γερμανούς και τότε και τώρα και αυτό ήταν. Έπεσαν όλοι επάνω μου λέγοντας μου: "Δεν πρέπει να χαθείς.
Πρέπει να ασχοληθείς με το θέατρο". Ε, και έτσι λοιπόν, την πάτησα κι εγώ κι αυτοί.



ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ



GRIGORIS VALTINOS

-- Και είπατε ότι το είχατε σκηνοθετήσει κιόλας.


ΓΒ (γελώντας): Ναι, η πρώτη μου δουλειά στο θέατρο ήταν σκηνοθέτης. Ξέρετε, είναι το θράσος της νιότης.


Q: And you said that you also had directed it?


A laughing): Yes, my first job in the theater was being a director. You know, it is the audacity of youth.

-- Και φυσικά στη συνέχεια πήγατε και σε δραματική σχολή.


ΓΒ: Μετά έδωσα εξετάσεις στο θέατρο Τέχνης και στο Εθνικό
Θέατρο. Πέρασα και στα δύο και διάλεξα το Εθνικό Θέατρο. Την βρήκα πιο Ακαδημαϊκή ως σχολή. Πιο γενικής μόρφωσης. Και πραγματικά έτσι ήταν. Ήταν πιο πλήρης σχολή πιστεύω.



Q: And of course then you went to a dramatic school.


A: Afterwards I took the exams for the Art Theatre and the National Theatre. I passed both and chose the National Theatre. I found it more academic as a school; of more general education. And it really was. I believe it was a more complete school.


-- Και η πρώτη σας δουλειά ποια ήταν αφού τελειώσατε το Εθνικό Θέατρο;



ΓΒ (αναπολώντας) : Εκεί έδωσα  οντισιόν στον Ζυλ Ντασέν και η πρώτη μου δουλειά -κοιτάξτε να δείτε και τύχη, αν κι εγώ δεν πιστεύω απόλυτα στην τύχη για το λόγο ότι πρέπει να είσαι και έτοιμος για να εκμεταλλευτείς αυτό που θα σου παρουσιαστεί- ήταν το "ΓΛΥΚΟ ΠΟΥΛΙ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ" με τη Μελίνα Μερκούρη και τον Γιάννη Φέρτη. Όλα αυτά το 1980 στο θέατρο "Αθηνά"
όπου το συγκεκριμένο έργο ξανα-ανέβαινε πανηγυρικά για δεύτερη φορά.




Q: And which was your first job after you finished the National Theatre?



V: (recollecting): There I auditioned for Jules Dassin and my first job-what luck, althoughI do not believe absolutely in luck for the reason that you have to be ready to exploit whatyou would encounter- was the “SWEET BIRD OF YOUTH” with Melina Mercouri and John Fertis. All this took place in 1980 in the theater “Athena” where this play was presented solemnly for the second time.

-- Προηγουμένως είπατε κάτι που το κράτησα. Είπατε ότι
ασχολούμενος με το θέατρο "παίξατε με τη φωτιά". Γιατί
χρησιμοποιήσατε αυτή την έκφραση για το θέατρο.



ΓΒ (χαμογελώντας): Γιατί όλες αυτές οι τέχνες έχουν ένα καημό. Και από τη φύση τους αλλά και από την εκδήλωση τους. Γιατί κανείς θέλει να ασχοληθεί με αυτό; Μπορεί να τον τραβήξουν ευτελή πράγματα στην αρχή, να θέλει μια επιβεβαίωση, να θέλει αγάπη και κάποιοι που είναι όμορφοι να πηγαίνουν καθαρά από ναρκισσισμό προς αυτές τις τέχνες. "Δείτε με, είμαι όμορφος" κτλ. Κάποιοι θέλοντας να ολοκληρώσουν τον εαυτό τους. Κάποιοι θέλοντας να ζήσουν περισσότερες ζωές. Κάποιοι θέλοντας να γνωρίσουν καλύτερα την ανθρώπινη φύση. Είναι όλα αυτά. Στην αρχή ενδεχομένως δεν τα συνειδητοποιείς όλα. Αλλά είναι μια σπουδαία τέχνη. Όσο προχωράς και εμβαθύνεις
μέσα της, συνειδητοποιείς όλο και πιο ποιοτικά πράγματα. Και πετάς όλα αυτά τα φτηνά και τα ευτελή που ενδεχομένως να σε μαγνήτισαν στην αρχή. Που ήταν η αναγνώριση, τα φώτα, η δημοσιότητα ίσως. Εγώ πιστεύω ότι ήταν βαθύτερα πράγματα
σ' εμένα. Γιατί ήμουν τόσο άσχετος με αυτά με την έννοια ότι δεν είχα καμία γνωριμία και καμία εμπειρία με παρόμοιες καταστάσεις, αλλά ούτε τέτοιους ανθρώπους ως πρότυπα στο περιβάλλον μου. Οδηγήθηκα καθαρά για εσωτερικούς λόγους. Σίγουρα έπαιξε ρόλο, αν θέλετε, η έλλειψη επιβεβαίωσης, αυτοπεποίθησης και ανάγκη για αγάπη. Σίγουρα υπήρξαν και ευτελείς, αν θέλετε, λόγοι, αλλά νομίζω ότι οι βαθύτεροι, ουσιαστικότεροι και δυνατότεροι ήταν λόγοι ψυχής που οδηγήθηκα σ' αυτή την τέχνη....Και κάποιος πρέπει να θεωρεί τον εαυτό του ευλογημένο και ευτυχισμένο αν μπορεί να ζει κιόλας από αυτή την τέχνη. Εγώ λοιπόν, πήρα πολλές
χαρές, πήρα πολύ αγάπη από τον κόσμο, μπορώ και ζω από αυτή τη δουλειά και μορφώθηκα και διαμορφώθηκα επίσης. Αναγκάστηκα να μελετήσω τη ζωή, τον εαυτό μου, βιβλία, το Θέατρο, την ιστορία του, έργα ατέλειωτα. Αργότερα, μετά από 10 χρόνια στο θέατρο άρχισα και να σκηνοθετώ, πράγμα που με ανάγκασε να πάω ακόμα βαθύτερα αλλιώς δε γίνεται να σκηνοθετείς. Και έχω και μια έμφυτη περηφάνια. Δε θέλω να μου πουν ότι κάτι δεν το έκανα καλά ή ότι δεν το έκανα τέλειο ή ότι δεν αναλώθηκα όσο έπρεπε ή δεν του πρόσφερα το χρόνο που έπρεπε. Κι έτσι εκ των πραγμάτων αυτό με οδηγεί σε μια τελειομανία.





Q: Previously you said something that I noted. You said that by dealing with the theater “you played with fire”. Why did you use this expression for the theater?



A: (smiling): Because all these arts have a longing. Both by nature and also by their manifestation. Why would someone want to deal with this? One can be pulled by the trivial things in the beginning, wanting some confirmation, wanting some love, and some people that are beautiful they are clearly joining these arts due to narcissism. “Look at me, I'm handsome” etc. Some want to complete themselves. Some want to live more ives. Some want to get to know human nature better. It’s all about these things. At the beginning you may not realize everything. But it is a great art. As you go along and deepen in it, you realize more and more quality stuff. And you throw away all these cheapand shoddy things that may attract you in the beginning. See the recognition, the spotlight, the publicity maybe. I think it was deeper with me. Because I was so irrelevant to them in the sense that I had no knowledge and no experience with similar situations, but even no such people as models in my environment. I was driven purely for internal reasons. Certainly, if you will, the lack of confirmation, confidence and the need for love played an important role. Certainly there were also worthless, if you want, reasons, but I think the deeper, more substantial and stronger were the soul reasons that led me to this art... And one should consider himself blessed and happy if he can live from this art. I therefore got many joys, I got loved by the world, and I live from this job and I got educated and molded as well. I had to study life, myself, books, the theater, its history, endless plays. Later, after 10 years in the theater I started directing, which forced me to go even deeper, otherwise directing is impossible. And I also have an innate pride. I do not want to be told about something that I did not do well or that I did not made perfect orI did not spent as much time as needed on it or I did not offered it the right time. And so this fact leads me to perfectionism.

-- Αυτό ακριβώς ήθελα να πω καθώς σας ακούω προσεκτικά. Ότι δηλαδή περνάτε το μήνυμα του τελειομανή. Με την καλή βέβαια έννοια.



ΓΒ (χαμογελώντας έντονα αυτή τη φορά): Δεν ξέρω αν είναι καλή ή κακή. Φαίνεται και από το λόγο μου όπου προσπαθώ να είμαι υπέρ - αναλυτικός καμιά φορά. Κάτι που αφαιρεί τα σκοτεινά σημεία από το λόγο και από τη ζωή και από θέατρο και το κάνει πιο συγκεκριμένο. Δεν ξέρω ίσως είναι και αρνητικόστοιχείο αυτό. Δεν πειράζει όμως.

Q: That is exactly what I wanted to say as I listened carefully. Namely, that you give the impression of a perfectionist. In a good sense of course.



A: (smiling, intensely this time): I do not know if it's good or bad. It can be seen from my speech where I try to be over-analytical sometimes. Something that removes the dark spots from speech and from life and from theater and makes it more specific. I do not know, maybe it is a negative element. But it does not matter.

-- Αρνητικό το βλέπω, δεν ξέρω αν είμαι μέσα ή έξω σ' αυτό, αν
κάποιοι άλλοι δεν μπορούν ίσως να σε ακολουθήσουν στην τελειομανία αυτή και να είναι τόσο τέλειοι σε εισαγωγικά όσο εσύ που το προβάλλεις.


ΓΒ: Ξέρετε κάτι; Στο θέατρο είμαστε στρατιώτες. Υπάρχουν
κάποιοι νόμοι. Γραμμένοι και άγραφοι. Ο ηθοποιός από τη στιγμή που έχει "μαέστρο", που έχει σκηνοθέτη ακόμα κι αν αυτός ο "μαέστρος" είναι μέσα από την παρέα και είναι και ο ίδιος ηθοποιός, συμπαίχτης δηλαδή και παίζει μαζί του, έχει μια απίστευτη στρατιωτική πειθαρχία. Τον ακολουθεί. Θα προσπαθήσει με όλη του την ψυχή, με όλη του τη δύναμη, με όλο του τον ιδρώτα, να πιάσει το όραμα του σκηνοθέτη, Ή αν θέλετε, αυτό που από κοινού αποφασίστηκε στις πρόβες. Οι πρόβες είναι μια μαγική διαδικασία. Έτσι λοιπόν, αν έχεις κερδίσει και την εμπιστοσύνη και την αγάπη των συναδέλφων σου, παρ' όλο που έχεις και την πίτα και το μαχαίρι και που μπορεί να
φροντίζεις περισσότερο τον εαυτό σου και λιγότερο τους συμπαίχτες σου, σ' ακολουθούν πιστά, θα κάνουν αυτό που λες. Ακόμα κι αν στην αρχή το συζητήσανε και αν είχαν κάποιες αντιρρήσεις. αν καταφέρεις να τους πείσεις ότι αυτό είναι
πιο σωστό, πιο αισθητικό, πιο ουσιαστικό, πιο βαθύ, θα σ' ακολουθήσουν και θα δώσουν και τη ψυχή τους. Αυτό είναι το μεγαλείο αυτής της τέχνης. Έχει μια πειθαρχία. Κι εμένα η πειθαρχία μου αρέσει. Γιατί χωρίς πειθαρχία δε γίνεται τίποτα. Και πόσο μάλλον θέατρο. Είναι το θέατρο μια σπουδαία τέχνη που πέρα από επάγγελμα ή τέχνη σε κάνει σοφότερο και στην ίδια σου τη ζωή. Το πέρασμα σου από το θέατρο είτε σαν επαγγελματίας, είτε ακόμα και σαν ερασιτέχνης, σου αφήνει ανεκτίμητο πλούτο πίσω. Πνευματικό και ψυχικό και ουσιαστικό. Πλούτο ζωής.... Στο θέατρο δεν αποτελεί τίποτα παρελθόν. Αθροίζεται. Γίνεται περιουσία. Γίνεται θησαυρός. Μέσα σου. Στο μυαλό σου, στη ψυχή σου. Και σε βοηθάει για τις επόμενες επιλογές σου ή καλύτερα σου καθορίζει τις επόμενες επιλογές σου και σου πλουτίζει τις γνώσεις σου να αντιμετωπίσεις τα επόμενα έργα.... Ξέρετε, αν δεν ερωτευτώ ένα έργο δεν μπορώ να ασχοληθώ μαζί του. Πρέπει να παθιαστώ, πρέπει να το αγαπήσω υπερβολικά για να μπορέσω να του δώσω και όλη
μου τη ψυχή. Γι' αυτό και κάθε φορά ψάχνω τον επόμενο έρωτα μου για να του δοθώ. Κι ένα έργο το δουλεύω δύο και τρεις μήνες πριν το φτάσω στην πρόβα, πριν το φτάσω στους συναδέλφους μου. Κι όταν πια είναι σχεδόν έτοιμο μέσα μου, περιμένω αυτά που θα πάρω από την πρόβα. Αυτά που θα πάρω από τους άλλους ηθοποιούς. Που αν είναι πιο καλά και πιο σπουδαία από αυτά που σκέφτηκα εγώ, δεν έχω κανένα
πρόβλημα και κανένα εγωισμό ώστε να τα εντάξω μέσα στη σκηνοθεσία μου. Και να ευχαριστήσω μάλιστα και τους συναδέλφους μου που με εμπνεύσανε και που ανοίξανε
τη φαντασία μου και μου έδωσαν νέες ιδέες. Δεν έχω κανένα πρόβλημα να το κάνω αυτό. Δεν πεισμώνω καθόλου. Κι εγώ ηθοποιός είμαι, Μ' αυτή τη ψυχή και μ' αυτήν την καρδιά σκηνοθετώ. Απλώς θέλω να έχω το "όλο", θέλω να έχω το "σφαιρικό". Με χαρακτηρίζει μία απληστία. Μπορεί να μη μου φτάνει μόνο ο ρόλος μου και να θέλω να τους παίξω όλους. Μέσω των συναδέλφων μου εννοείται...


Q: Negative as I see it, I do not know if I'm in or out, if some others cannot maybe follow you in this perfectionism and be as “perfect” as you that you project it.



A: You know something? In theater we are soldiers. There are some laws. Both written and unwritten. The actor, since he has a “maestro”, who has a director, even if this “maestro” is in the company and is an actor himself, ie a teammate and he is acting with him, he has an incredible military discipline. He follows him. He will try with all his soul, with all his strength, with all his sweat, to reach the vision of the director, or if you like, what was jointly decided during the rehearsals. The rehearsal is a magical process. So, if you win the trust and love of your colleagues, even though you have your cake and knife and care more of yourself rather than your teammates, they will follow you faithfully, they will do as you say. Even if they discussed about it at first, even if they had some objections, if you manage to convince them that it is more correct, more aesthetic, more meaningful, more profound, they will follow you and give you their soul. This is the greatness of this art. It is a discipline. And I like discipline. Because nothing happens
without discipline. Let alone theater. Theater is a great art that beyond profession or art it makes you wiser also in your own life. Your passage from the theater or as a professional, or even as an amateur, leaves you with invaluable wealth behind. Spiritual and psychical and substantial. Life wealth....
In the theater there is no past. Everything is summed. It becomes a property. It becomes a treasure. Inside you. In your mind, in your soul. And it helps you through your next choices or better yet it determines your next choice and enriches your knowledge to face the next plays... You know, if I do not fall in
love with a play I cannot deal with it. I must be passionate; I must overly love it so I can give it all my soul. That's why every time I look for my next love to give myself to. And I work a project for two or three months before it gets to rehearsal, before it gets to my colleagues. And when it’s almost ready
within me, I expect what I would get from the rehearsal. What I will get from the other actors. If you are better and greater than what I thought, I have no problem and no selfishness to integrate it in my direction. And indeed I would like to thank my colleagues who inspired me and enriched my imagination and gave me new ideas. I have no problem doing that. I
am not stubborn at all. I am also an actor, with the same spirit and heart that I am directing. I just want to have the “whole”, I want to have the “spherical”. Greed is in my character. Maybe my role is not enough for me and I want to play
them all. Through my colleagues of course…




-- Τι είναι αυτό που θα σας έκανε σ' ένα θεατρικό έργο να το
ερωτευτείτε;



ΓΒ: Πολλά. Κατ' αρχάς το ταλέντο του συγγραφέα. Παίζει μεγάλο
ρόλο. Τι εννοώ; Ένα έργο έχει μια δομή. Έχει κάποιο βάθος. Αναλύει κάποια θέματα. Έχει μια αλήθεια. Έχω μεγάλο βάσανο με την αλήθεια. Σε μία τέχνη που ουσιαστικά στηρίζεται στο ψέμα. Και καμιά φορά για να βρεις την αλήθεια πρέπει να το κάνεις πιο ψεύτικο το πράγμα, ακριβώς για να του αφαιρέσεις το ρεαλισμό,
την καθημερινότητα, το περιττό. Ακριβώς για να μείνει μόνο η αλήθεια. Αυτό είναι. Είναι ο ναός της αλήθειας το θέατρο μέσα από ψεύτικα εργαλεία. Λοιπόν, εκείνο που με κάνει να αγαπήσω ένα έργο είναι η αλήθεια του πρώτα απ' όλα. Μετά είναι το θέμα του. Τι επεξεργάζεται δηλαδή. Αν με ερεθίζει αυτό, αν με εμπνέει
κι αν είναι χρήσιμο για τους θεατές. Ο στόχος μου είναι πάντα οι θεατές. Και πρέπει να έχει τον ίδιο στόχο και το έργο. Άμα δω ότι αδιαφορεί για τους θεατές και τραβάει το δικό του μπαϊράκι, αδιαφορώντας για το αν θα γίνει κατανοητό ή όχι, δε με συγκινεί καθόλου. Και δεν μπαίνω και καθόλου στη διαδικασία να το
αναδείξω, να βρω τα κλειδιά του. Από τη στιγμή που θέλει να είναι κλειδωμένο, ας είναι. Εκτός αν πρόκειται για μεγάλο έργο όπου πια όλος ο πειρασμός είναι το πως θα το ξεκλειδώσεις γιατί το "μπαούλο" έχει μέσα πολλούς θησαυρούς.


Q: What would make you fall in love with a play?




A: Many things. At first, the talent of the author. It plays an important role. What do I mean? A play has a structure. It has some depth. It analyzes some issues. It has a truth. I experience
a great suffering with the truth. In an art that essentially relies on lies. And sometimes in order to find the truth you must do more fake stuff, just to remove the realism, the daily routine, the redundant. Just so the truth stays only. This is it. Theatre is the temple of truth through fake tools. Well, what makes me love a play is the truth, first and foremost. Following that, its subject. What it processes. If it excites me, if it inspires me and if it’s useful for the viewers. My goal is always the spectators. And the play must have the same goal. Upon seeing that it ignores the audience, regardless of whether it’s obvious or not, it does not move me at all. And I do not enter at all into the processof highlighting it, finding its keys. Since it wants to be locked, so be it. Unless it is a large play where all the temptation lies on how you will unlock it, since the “trunk” is full of treasures.

-- Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για ένα ηθοποιό όσο έμπειρος και να είναι, ταυτόχρονα να σκηνοθετεί δηλαδή να μπορεί να βλέπει τον εαυτό του κατά κάποιο τρόπο.



ΓΒ (χαμογελώντας): Ναι. Είναι εξαιρετικά δύσκολο ιδιαίτερα
στην αρχή μέχρι να συνηθίσεις αυτή τη διαδικασία αλλά όταν το έχεις συνηθίσει λειτουργείς πια σαν να είσαι δύο. Σαν να είσαι ο ρόλος τον οποίο τον βλέπεις μαζί με τους υπόλοιπους ρόλους και σαν να είσαι το αποκάτω μάτι. Έχεις το ατομικό και το συνολικό μαζί. Βασανίστηκα για να μπορέσω να λειτουργήσω κάτω από αυτή τη συνθήκη αλλά τώρα νομίζω ότι δεν μπορώ να λειτουργήσω χωρίς αυτή πια. Δηλαδή ακόμα και σε μια παράσταση που σκηνοθετεί ένας άλλος συνάδελφος,
δεν μπορώ να μη λειτουργήσω κι εγώ σαν σκηνοθέτης. Προσπαθώ να συγκρατιέμαι βέβαια και ο ρόλος μου να είναι αν θέλετε επικουρικός ή συμβουλευτικός κάποια στιγμή. Ακριβώς ως εκεί. Η ματιά του σκηνοθέτη δεν μπορεί να μου φύγει ποτέ.
Έχει μπει μέσα στη λειτουργία του καλλιτέχνη.



Q: How easy or difficult is it for an actor, whatever his experience is, to direct at the same time, meaning that he can see himself somehow.



A(smiling): Yes. It is extremely difficult, especially in the beginning, to get used to this process, but when you are familiar with it you work as being both. Like being the role
that you see along with the other roles and like being underneath the eye. You have the individual and the total together. I struggled in order to be able to work under this condition, but now I think I cannot work without it anymore.
Meaning that even in a production that another colleague directs, I cannot stop myself from working as a director too. I try to restrain myself though, and make my role subsidiary or advisory sometime, if you want. Up to there. The look of the director can never leave me. It has entered into the function of the artist.

-- Παρόλ' αυτά υπάρχει ο κίνδυνος κάποια στιγμή κάτι να χάσετε,
κάτι να ξεφύγει;



ΓΒ: Βεβαίως. Υπάρχει ο κίνδυνος να χάσεις και από ηθοποιός
και από σκηνοθέτης. Γι' αυτό περνάω πολλές φάσεις σκηνοθετικές. Η μία είναι την περίοδο της μετάφρασης, αν τύχει να την κάνω εγώ με τη βοήθεια κάποιου που ξέρει τη γλώσσα καλύτερα από εμένα εννοείται. Η οποία μετάφραση τις περισσότερες φορές είναι και σκηνοθεσία. Για μένα δηλαδή είναι πολύ σπουδαίο να συμμετέχω και στη διαδικασία της μετάφρασης. Εκτός αν βρω μια μετάφραση απόλυτα συμβατή με την άποψη που έχω για το έργο. Τότε δεν χρειάζεται να την φέρω στην άποψη της παράστασης. Δεν εννοώ να αλλοιώσω το κείμενο. Ξέρετε, η δυναμική, η δύναμη των λέξεων είναι τεράστια υπόθεση. Είναι σαν να αλλάζει ο μαέστρος σε
μία συμφωνία του Μπετόβεν. Έχει διαφορά από ορχήστρα σε ορχήστρα και από μαέστρο σε μαέστρο. Έτσι λοιπόν και η μετάφραση σε συνδυασμό με τη σκηνοθεσία μπορεί να έχει τεράστιες διαφορές στη δυναμική της. Στις στιγμές που θέλει να
αναδείξει. Όταν λοιπόν συμμετέχω στη μετάφραση, είμαι απόλυτα ήρεμος. Νοιώθω ότι σχεδόν έχω σκηνοθετήσει και το έργο. Μετά περνάμε στη σκηνοθεσία η οποία αν θέλετε υπαγορεύει στη μετάφραση τη δυναμική των σκηνών. Μετά περνάω μια φάση καθαρά σκηνοθετική πια όπου ετοιμάζω την παράσταση στο θεωρητικό της επίπεδο. Στο τραπέζι που λέμε του "χειρουργείου. Και μετά παραδίδω όλη αυτή την προετοιμασία στην πρόβα. Στους ηθοποιούς, στην κρίση των ηθοποιών, στη δική τους φαντασία, στο δικό τους ταλέντο για να το προχωρήσουμε παραπέρα μαζί. Έτσι λοιπόν, όταν μπαίνω στο διπλό ρόλο του ηθοποιού και του σκηνοθέτη, έχω λειτουργήσει πιο πριν μονομερώς για αρκετό διάστημα. Σαν σκηνοθέτης μόνο.




Q: Despite that, is there a risk of eventually losing something, something to escape?



A: Of course. There is the risk to lose something as an actor and as a director as well. So I have a lot of directing phases. One is
the translation period, if I happen to do it myself with the help of someone who knows the language better than me of course. The translation is most of the times directing, too. To me it is very important to participate in the translation process. Unless I find a translation fully compatible with the view
that I have for the play. Then I don’t need to change it in terms of the performance. I do not mean changing the text. You know, the dynamics, the power of words is an immense task. It's like changing the conductor in one of Beethoven's
symphonies. It makes a difference from orchestra to orchestra and conductor to conductor. So the translation combined with the directing may have vast differences in dynamics. The moments that it wants to highlight. When I participate in the translation, I'm perfectly calm. I feel almost like having
directed the play. Then we move to the direction part that it imposes to the translation the dynamic of the scenes. After that I spend a pure directorial phase when I prepare the show at the theoretical level. At the surgeons table so to speak. And afterwards I deliver all these preparations to the rehearsal. To the actors, their judgments, their own fantasy and their own talent, in order to go further together. So, when I enter the dual role of an actor and a director, I have worked earlier unilaterally for some time. Only as a director.

-- Έχει τύχει ποτέ κάποιος νέος ηθοποιός να εκφράσει μία άποψη,
μία γνώμη σκηνοθετική και εσείς να την αποδεχτείτε;



ΓΒ (με έμφαση): Βεβαίως. (και συνεχίζει κάνοντας χιούμορ) Και
του έβαλα και 50 ευρώ στον τραπεζικό του λογαριασμό. Με αυτό το αστείο θέλω να πω ότι είμαι ανά πάση στιγμή έτοιμος να δεχτώ το οτιδήποτε. Ξέρετε καμιά φορά ψάχνουμε να βρούμε κάτι. Ένα τίτλο ενός έργου θέλοντας λίγο να τον παραλλάξουμε.
Μια λέξη στη μετάφραση. Μια ιδέα στη σκηνοθεσία. Έναν ηθοποιό στη διανομή των ρόλων. Και συνηθίζουμε να λέμε με την παρέα, με τους φίλους, με τους βοηθούς: "Έλα πες κάτι. Ας είναι και βλακεία. Θα σκεφτώ κάτι άλλο από αυτό που θα πεις.
Θα με οδηγήσει αλλού." Τίποτα δεν πάει χαμένο στην πρόβα. Ακόμα και το αστειάκι, ακόμα και ο χαβαλές. Στο χαβαλέ, ας πούμε, που προκαλεί η πρόβα ή το κείμενο ή η ερμηνεία ή η σκηνοθεσία, μπορείς να δεις πιθανούς κινδύνους. Εάν
δηλαδή κάτι συνεχίζει να προκαλεί χαβαλέ στην πρόβα, σημαίνει ότι είναι επίφοβο. Ότι είναι ανοχύρωτο. Ότι θέλει θωράκιση. Τίποτα δεν πάει χαμένο. Πόσο μάλλον μία άποψη ή μία φαντασία ενός συναδέλφου. Κι αν είναι νέος ακόμα
καλύτερα. Είναι ακόμα πιο φρέσκο και προχωρημένο το πράγμα και πιο σύγχρονο. Κάτι που εμείς οι παλαιότεροι μπορεί να το χάσουμε στην πορεία. Μπορεί να αποκοπούμε από το σύγχρονο τρόπο έκφρασης. Και ξέρετε το θέατρο είναι παιδί της
εποχής του. Πρέπει καθώς μεγαλώνουμε ταυτόχρονα να μπορούμε να μικραίνουμε. Συμβαίνουν αυτά τα περίεργα με τον ηθοποιό. Μονίμως πρέπει να λειτουργεί αντίρροπα. Μου αρέσει πάρα πολύ ένα ρητό που καθορίζει πάρα πολύ την σκηνοθεσία μου και το παίξιμο μου αλλά και τη γενικότερη στάση μου στη ζωή. Το λέω συχνά: "Έχω εκπαιδευτεί στο να αισθάνομαι με το μυαλό μου και να σκέφτομαι με την
καρδιά μου". Αυτό ακριβώς κάνω και στις σκηνοθεσίες μου. Αυτό προσπαθώ να κατέβει και κάτω στο κοινό. Αυτό κάνω και με την υποκριτική μου. Αυτό προσπαθώ να κάνω και στην εξοικείωση μου με τα νέα πράγματα που έρχονται. Ναι μεν να τα
φιλτράρω αλλά ταυτόχρονα να είμαι ανοιχτός να τα δεχτώ. Σαν αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης, της ζωής... Δηλαδή από ένα σημείο και μετά εγώ, το θεωρώ μέρος της δουλειάς μου να πάω στο εξωτερικό και να δω άλλες παραστάσεις. Πού πάει το
θέατρο, πού πάει η συγγραφή, πού πάει η σκηνοθεσία. Και να εντάξω διακριτικά και με μεγάλη ευαισθησία τα νέα ρεύματα στις δικές μου παραγωγές. Και λέω με μεγάλη ευαισθησία γιατί εγώ δεν είμαι υπέρ των "βίαιων" αλλαγών στην αισθητική και στις επιλογές. Γιατί δυστυχώς, καλώς ή κακώς, ο κόσμος πάει λίγο
πιο αργά από εμάς. Δεν μπορείς λοιπόν εσύ βίαια να τον οδηγήσεις και να τον πας 5 χιλιόμετρα παραπέρα. Και να του πεις: "Κοίτα να δεις, αυτή είναι η νέα τάση. Έτσι θα βλέπεις θέατρο από εδώ και πέρα. Αυτή είναι τελευταία λέξη της
μόδας. Εκεί έχει οδηγηθεί ο πειραματισμός." Μα ο πειραματισμός είναι εξαιρετικά χρήσιμος, αλλά είναι ένα στάδιο επεξεργασίας. Ένα πρώιμο στάδιο τις περισσότερες φορές. Δεν είναι το τελικό. Το επαγγελματικό. Το στάδιο το επαγγελματικό που είναι έτοιμο να το δεχτεί το πλατύ κοινό.

Q: Has there ever been a young actor to express an opinion, a director's opinion, and you accepted it?



A(with emphasis): Certainly. (And continues while humoring) And I deposited 50 Euros in his bank account. With this joke I want to say that I am at all times ready to accept anything.
You know sometimes we are looking to find something. A title for a play, wanting a little change. A word in the translation. An idea in directing. An actor in the distribution of roles. And we often say with the company, with friends, with the assistants: “Come on, say something. Even if it’s stupid. I will think of something other than what you say. It will lead me elsewhere.” Nothing is wasted in rehearsal. Even the jokes, even the waggery. In waggery, let’s say, as a derivative of the rehearsal or the text or the interpretation or the direction, you can see possible dangers. If that something continues to cause
waggery during rehearsal, it means that it is feared. That is defenseless. It wants shielding. Nothing is wasted. Let alone an opinion or an imagination of a colleague. If the colleague is young it’s even better. It is even fresher and advanced and more modern stuff. Something that we older fellows can lose along the way. We can be cut off from the modern way of expression. And you know the theater is a child of its time. We need to grow and diminish at the same time.
These weird things happen to actors. They must permanently operate in opposite. I love a saying that determines too much of my directing and my playing and my general attitude to life. I often say it: “I have been trained to feel with my mind and think with my heart.” This is exactly what I do in my directing. I try to pass it down to the public. That's what I do with my acting. What I try to do in my familiarity with new things to come. Although I filter them at the same time I am open to accept them. As an integral part of evolution, of life ... After one point, I feel that part of my job is to go abroad and see other shows. Where is the theater going, where is the writing, where is the direction. And integrate, discreetly and with great sensitivity, the new trends in my own productions. And I say with great sensitivity because I am not in favor of “violent” changes in aesthetics and options. Because unfortunately,
rightly or wrongly, people go a little slower than us. So you cannot violently drive them five kilometers further. And tell them: “Take note, this is the new trend. That’s the way you will see theater from now on. This is the latest fashion. Experimentation has led there.” Experimentation is extremely useful, but it is an editing stage. An early step, in most cases. It is not the end. The professional one. The professional level that is ready to be accepted by the general public.

--Κύριε Βαλτινέ, τελειώνοντας θα ήθελα να σας πω πάλι ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ. Να πω επίσης ότι από εδώ και στο εξής είμαστε πάντα στη διάθεση σας και βέβαια μη μας ξεχάσετε να μας ενημερώσετε γι' αυτό τον έρωτα τον καινούργιο που θα έρθει στη ζωή σας από θέμα θεατρικό εννοώ.



ΓΒ (χαμογελώντας): Όταν κανείς ερωτεύεται και αγαπάει κάτι
θέλει να το κοινοποιεί. Νομίζω θα το μάθετε από τους πρώτους. Σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία.




Q: Mr Valtinos, finishing I would like to thank you again. Let me also say that from now on we will always be at your disposal and of course do not forget to update us about this new love
of yours to come into your life, at the theatre I mean.




A(smiling): When one falls in love and loves something he wants to share it. You'll be one of the first to know. Thank you for hosting me.